Kwiga ni inzira nziza iganisha ku nzozi zacu. Nk’uko tubona abana bagenda bajya ku ishuli mu ifoto, natwe dukwiye gukunda ishuli no kugira umuhate wo kwiga buri munsi. Nubwo rimwe na rimwe urugendo ruba rurerure cyangwa rukaba ruvunanye, kwiga bituma tugira ubwenge, tukamenya gusoma, kwandika no guhanga udushya.

Ishuli ni ahantu twubakira ejo hazaza hacu. Iyo twize neza, dushobora kuba abayobozi beza, abahanga mu bumenyi n’ikoranabuhanga, abaganga, abarimu n’abandi bafite umumaro mu gihugu cyacu cy’u Rwanda. Kwiga bidufasha kandi kumenya kubana neza n’abandi, kubahana no gufashanya.

Bana bavandimwe, nimukanguke mugire ishyaka ryo kwiga. Mwumve inama z’abarimu n’ababyeyi, mukore umukoro, musubiremo amasomo kandi mwirinde ibishobora kubarangaza. Ubumenyi mubona uyu munsi, ni bwo musingiza igihugu cy’ejo.

Twige, dukure, twubake ejo heza!

Dore inkuru irambuye, yanditswe mu Kinyarwanda, ishingiye ku ishusho werekanye. Igaragaza abana batatu bagenda bajya ku ishuri, mu gace k’icyaro, ifite insanganyamatsiko y’uburezi, ubwitange, n’icyizere cy’ejo hazaza.


Nzakunda Kujya mu Ishuri: Inkuru y’Ubuzima, Icyizere n’Uburezi

Mu gitondo cyiza cyuzuye amahoro, izuba ryo mu kwezi kwa Mutarama ryari rimaze kurasa ku misozi y’i Gisozi. Umuyaga woroshye wanyuraga mu bihuru, utuma ibimera by’icyatsi bibenguka nk’ababyinira indirimbo y’igitondo. Ku muhanda w’igitaka unyura hagati y’imisozi, abana batatu bari bagiye ku ishuri. Buri wese yari yambaye imyambaro y’ishuri, afite igikapu ku mugongo, n’icyizere mu maso.

Uwambere yari umukobwa witwa Ariane, wambaye ikanzu y’umuhondo. Yari afite imyaka icyenda, afite inzozi zo kuzaba umuganga. Yari azi neza ko urugendo rwe rugana ku nzozi rwatangirira mu ishuri. Uwa kabiri ni Eric, umwana w’umuhanga mu mibare, wifuzaga kuzaba injeniyeri. Uwa gatatu ni Jean Claude, wifuzaga kuzaba umwarimu, kuko yakundaga gufasha abandi gusobanukirwa.


Urugendo Rujya mu Ishuri

Ariane yarebye imbere, abona inyubako y’ishuri ryabo ry’i Gisozi. Ryari ryubatse ku musozi muto, rifite ibirahure byerekana ko ryita ku isuku. Yavuze ati:

“Nzakunda kujya mu ishuri. Nshaka kwiga, nkamenya gusoma no kwandika, nkava mu mubare w’abatazi gusoma.”

Eric yaramwunganiye ati:

“Nanjye nshaka kwiga imibare, nkamenya gukemura ibibazo by’ingutu. Nshaka kuzubaka ibitaro, amashuri, n’imihanda.”

Jean Claude yongeraho ati:

“Nshaka kwiga ikinyabupfura, nkamenya kubana neza n’abandi. Nshaka kuzigisha nk’uko umwarimu wacu adutoza.”


Uburezi: Inkingi y’Iterambere

Mu ishuri, abana bamenya gusoma, kwandika, kubara, no gutekereza. Bamenya kurondora ibidukikije, gusobanukirwa n’imyitwarire, no kwiga indimi zitandukanye. Ariane yishimiraga kwiga Igifaransa, akavuga amagambo mashya buri munsi. Eric yishimiraga imibare, akabasha gukemura ibibazo by’icyiciro cyisumbuye. Jean Claude yishimiraga gusobanura ibyo yize, agafasha bagenzi be.

Umwarimu wabo, Madamu Chantal, yabatozaga kwitonda, gushyiraho umwete, no gusubiza neza. Yabigishaga ko ishuri atari ahantu ho kwicara gusa, ahubwo ari ahantu ho kubaka ejo hazaza.


Imyitwarire n’Icyerekezo

Ariane yamenye ko kwiga bisaba kwitonda. Yaretse kwivanga mu biganiro bitari ngombwa, yiga yitonze. Eric yamenye ko kwiga bisaba guhatana, akajya yisubiramo buri joro. Jean Claude yamenye ko kwiga bisaba gufasha abandi, akajya asobanurira bagenzi be ibyo batumvise.

Buri munsi, bagendaga bajya ku ishuri n’ibyishimo. Bamenyaga ko ishuri ari urumuri rutuma umuntu abona aho ajya. Bamenyaga ko uburezi ari inkingi y’iterambere, ari yo nzira y’ukuri iganisha ku mahoro, ubukungu, n’ubumwe.


Ishuri nk’Isoko y’Icyizere

Ishuri ryabo ryari rifite ibikoresho bike, ariko rifite umutima munini. Abana bigaga ku ntebe z’ibiti, bakoresha amakayi yanditseho intoki. Ariko ibyo ntibyari inzitizi. Icy’ingenzi cyari ubushake bwo kwiga.

Ariane yandikaga inkuru ku rupapuro rumwe, akayisoma imbere y’ishuri. Eric yagaragazaga ubuhanga mu mibare, agahabwa igihembo cy’ishimwe. Jean Claude yandikaga ku kibaho, agasobanurira abandi nk’umwarimu muto.


Uburezi Buvuye mu Muryango

Ababyeyi babo babashyigikiraga. Mama wa Ariane yamubwiraga ati:

“Shyiraho umwete, mwana wanjye. Uburezi ni bwo buzagufasha kugera ku nzozi zawe.”

Papa wa Eric yamubwiraga ati:

“Imibare ni urufunguzo rw’iterambere. Niba ushaka kuba injeniyeri, tangirira ku ishuri.”

Mama wa Jean Claude yamubwiraga ati:

“Kwiga ni ukwigirira icyizere. Niba ushaka kuzigisha abandi, banza wige neza.”


Uburezi nk’Inzira y’Ubuzima

Mu gihe abandi bana batari bajya ku ishuri, Ariane, Eric, na Jean Claude bari barahisemo inzira y’uburezi. Bari baramenye ko gusoma no kwandika ari intambwe ya mbere yo kwigira. Bari baramenye ko kwiga imyuga, indimi, n’imyitwarire ari ingenzi mu buzima.

Bari baramenye ko ishuri ritanga ubumenyi, ariko rikanatoza indangagaciro. Bari baramenye ko kwiga atari ugutsinda gusa, ahubwo ari ukugirira akamaro abandi.


Inzozi z’Ejo Hazaza

Ariane yifuzaga kuziga ubuvuzi, agafasha abarwayi mu bitaro by’i Kigali. Eric yifuzaga kuziga ubuhanga mu bwubatsi, agafasha mu kubaka amashuri mu cyaro. Jean Claude yifuzaga kuzaba umwarimu, agatoza abandi nk’uko yatojwe.

Bose bari bafite icyizere. Bari bafite inzozi. Bari bafite ishuri ribaha amahirwe yo kugera ku nzozi zabo.


Icyifuzo ku Banyarwanda Bose

Inkuru ya Ariane, Eric, na Jean Claude ni isomo rikomeye. Ni ubutumwa bugenewe buri mwana, buri mubyeyi, buri mwarimu, buri muyobozi. Ni ubutumwa buvuga ngo:

“Nzakunda kujya mu ishuri. Nshaka kwiga, nkamenya, nkagira akamaro.”

Uburezi ni ubuzima. Uburezi ni icyizere. Uburezi ni inkingi y’igihugu.


Umusozo: Nzakomeza Kujya mu Ishuri

Mu gitondo cyose, abana batatu bazakomeza urugendo rwabo. Bazajya mu ishuri bafite ibyishimo, bafite intego, bafite icyerekezo. Baziga, bazatsinda, bazagira akamaro.

Ariane azaba umuganga. Eric azaba injeniyeri. Jean Claude azaba umwarimu.

Kandi byose bizatangirira ku ishuri. Ishuri ry’i Gisozi. Ishuri ry’ubuzima.


ุชุฑูƒ ุงู„ุฑุฏ

ู…ู† ูุถู„ูƒ ุงุฏุฎู„ ุชุนู„ูŠู‚ูƒ
ู…ู† ูุถู„ูƒ ุงุฏุฎู„ ุงุณู…ูƒ ู‡ู†ุง